Program Czyste Powietrze – zasady, dofinansowanie i warunki

Program Czyste Powietrze to jedno z najważniejszych źródeł wsparcia dla właścicieli domów planujących poprawę efektywności energetycznej budynku. Środki można przeznaczyć m.in. na wymianę źródła ciepła, ocieplenie, wymianę okien i drzwi czy modernizację wybranych instalacji. Warunki programu, poziomy dofinansowania i zakres kosztów kwalifikowanych zależą jednak od kilku czynników. Kto może otrzymać wsparcie i na jakich zasadach? Wszystkie najważniejsze informacje znajdziesz w tym poradniku!

Program Czyste Powietrze to ogólnopolski program dofinansowania inwestycji, które mają poprawić efektywność energetyczną istniejących domów i ograniczyć emisję zanieczyszczeń powstających podczas ich ogrzewania. Środki można przeznaczyć przede wszystkim na wymianę nieefektywnego źródła ciepła oraz prace termomodernizacyjne, które zmniejszają zapotrzebowanie budynku na energię.

Program jest realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wraz z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej. W praktyce dofinansowanie ma pomóc w przeprowadzeniu modernizacji, która poprawia standard energetyczny domu, a jednocześnie może ograniczyć zużycie energii i koszty jego ogrzewania.

Sprawdź także, czym jest domowy magazyn energii.

Program Czyste Powietrze jest skierowany do osób fizycznych będących właścicielami lub współwłaścicielami domów jednorodzinnych albo wydzielonych w nich lokali mieszkalnych z odrębną księgą wieczystą. 

Co do zasady nieruchomość trzeba posiadać od co najmniej 3 lat, choć od 20 lipca 2026 r. obowiązują wyjątki, które w określonych sytuacjach skracają ten okres lub całkowicie znoszą ten wymóg. O możliwości skorzystania z programu decydują także pozostałe warunki, m.in. dochód i standard energetyczny budynku.

Wniosek może złożyć właściciel lub współwłaściciel domu jednorodzinnego albo wydzielonego w takim domu lokalu z własną księgą wieczystą. Standardowo wymagany jest co najmniej 3-letni okres własności. Od 20 lipca 2026 r. przewidziano jednak wyjątki, m.in. dla części osób, które nabyły co najmniej 50% udziałów w nieruchomości w drodze zakupu, darowizny od wstępnych lub umowy dożywocia.

Tak, ale tylko w określonym przypadku. Program obejmuje właścicieli lokali mieszkalnych wydzielonych w budynku jednorodzinnym, pod warunkiem że lokal ma wyodrębnioną księgę wieczystą. Z programu Czyste Powietrze nie korzystają natomiast właściciele zwykłych mieszkań w budynkach wielorodzinnych.

Nie. Program Czyste Powietrze jest przeznaczony dla osób fizycznych spełniających warunki dotyczące własności domu jednorodzinnego lub wydzielonego w nim lokalu. Wspólnota mieszkaniowa jako podmiot nie jest beneficjentem tego programu.

Nie. Program Czyste Powietrze nie finansuje inwestycji w nowo budowanych domach. Dofinansowanie dotyczy istniejących budynków, dla których wniosek o pozwolenie na budowę, zatwierdzenie projektu albo wymagane zgłoszenie budowy złożono do 31 grudnia 2020 r.

Zobacz również: Dofinansowanie pompy ciepła – jak otrzymać dopłatę na ogrzewanie domu?

Aby otrzymać dofinansowanie, trzeba spełnić zarówno warunki dotyczące wnioskodawcy, jak i samego budynku oraz planowanej inwestycji. Zgodnie z zasadami obowiązującymi od 20 lipca 2026 r. podstawowe wymagania obejmują m.in.:

Obowiązuje także zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”. Szczegółowy zakres możliwych prac zależy m.in. od zapotrzebowania budynku na energię użytkową do ogrzewania.

Program przewiduje trzy poziomy dofinansowania. Aktualne progi dochodowe wynoszą:

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą obowiązują dodatkowo limity rocznego przychodu określone w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia.

Poziom wsparcia zależy przede wszystkim od dochodów wnioskodawcy lub gospodarstwa domowego. Przy najwyższym poziomie dofinansowania znaczenie ma również stan energetyczny nieruchomości – budynek musi mieć zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania przekraczające 140 kWh/(m²·rok). Zakres możliwej inwestycji jest natomiast ustalany na podstawie audytu energetycznego i parametrów budynku.

Czytaj też: Ubezpieczenie od powodzi – ile kosztuje ubezpieczenie domu i mieszkania od powodzi?

Wysokość dotacji zależy od poziomu dofinansowania, zakresu inwestycji oraz parametrów energetycznych budynku. Obecnie program przewiduje trzy poziomy wsparcia:

Obowiązują przy tym maksymalne kwoty dla poszczególnych kosztów i całego przedsięwzięcia. Przykładowo przy kompleksowej termomodernizacji z gruntową pompą ciepła maksymalna dotacja może wynieść odpowiednio 68 040 zł, 119 070 zł lub 170 100 zł. Od 20 lipca 2026 r. wzrosły też o 10% wybrane jednostkowe limity dotyczące prac termomodernizacyjnych.

Tak, ale tylko w przypadku podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania oraz przy wsparciu operatora programu. Prefinansowanie może wynieść do 35% przyznanej dotacji i jest wypłacane w formie zaliczki na konto wykonawcy.

Od 20 lipca 2026 r. na wykonanie prac objętych zaliczką jest 180 dni od dnia jej wypłaty, a następnie 30 dni na złożenie wniosku o płatność rozliczającego ten zakres.

Najważniejsze zmiany obowiązują od 20 lipca 2026 r. i dotyczą przede wszystkim dostępu do programu oraz sposobu realizacji inwestycji. Nowe zasady mają ułatwić korzystanie z dofinansowania, bez zmiany podstawowej konstrukcji programu.

Wprowadzono m.in.:

Bez zmian pozostają m.in. obowiązek wykonania audytu energetycznego, przedstawienia świadectwa charakterystyki energetycznej po inwestycji, system operatorów, progi dochodowe oraz brak dofinansowania do kotłów gazowych.

Dofinansowanie można przeznaczyć na prace, które poprawiają efektywność energetyczną budynku i ograniczają emisję z jego ogrzewania. Obejmują one przede wszystkim wymianę nieefektywnego źródła ciepła, modernizację instalacji grzewczej, ocieplenie domu, wymianę okien i drzwi oraz montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Zakres inwestycji nie jest jednak dowolny – powinien wynikać z obowiązkowego audytu energetycznego.

Program pozwala uzyskać dotację na zastąpienie nieefektywnego źródła ciepła nowym urządzeniem spełniającym wymagania programu. W 2026 r. wsparcie obejmuje m.in. pompy ciepła, podłączenie do sieci ciepłowniczej, kotły na pellet drzewny i kotły zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie, a także określone systemy ogrzewania elektrycznego. W przypadku pomp ciepła i kotłów na biomasę trzeba zwrócić uwagę na wymagania Listy ZUM.

Dotacja może pokrywać ocieplenie przegród budowlanych, m.in. ścian, dachów, stropów i podłóg, wraz z niezbędnymi pracami towarzyszącymi. Zakres termomodernizacji określa audyt energetyczny, a po zakończeniu prac budynek musi osiągnąć wymagany w programie poziom poprawy efektywności energetycznej.

Program Czyste Powietrze obejmuje również wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz bram garażowych. Dofinansowanie może obejmować zakup, montaż oraz niezbędne prace związane z wymianą, pod warunkiem że zastosowane elementy spełniają wymagania techniczne dotyczące m.in. izolacyjności cieplnej.

Wsparcie można otrzymać na wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła, czyli rekuperację, a także na modernizację lub wykonanie instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej. W określonych przypadkach kosztem kwalifikowanym mogą być również elementy współpracujące z nowym źródłem ciepła, np. kolektory słoneczne będące częścią instalacji c.o. lub c.w.u.

Zobacz również: ubezpieczenie paneli fotowoltaicznych

Program finansuje wyłącznie koszty wskazane w aktualnym katalogu kosztów kwalifikowanych. Oznacza to, że dotacji nie można przeznaczyć na dowolne prace remontowe czy wyposażenie domu.

Dofinansowanie nie obejmuje m.in.:

Wniosek o dofinansowanie składa się na aktualnym formularzu programu wraz z wymaganymi załącznikami. Można zrobić to elektronicznie lub w formie papierowej, a w części przypadków konieczne jest skorzystanie z pomocy operatora programu. Przed złożeniem wniosku trzeba przygotować dokumentację dotyczącą budynku i planowanej inwestycji, w tym audyt energetyczny.

Zakres dokumentów zależy od poziomu dofinansowania i sytuacji wnioskodawcy. Mogą być potrzebne m.in.:

Wniosek można złożyć online przez Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD) albo za pośrednictwem właściwego WFOŚiGW lub gminnego punktu konsultacyjno-informacyjnego. Przy składaniu elektronicznym potrzebny jest profil zaufany lub podpis kwalifikowany.

W przypadku najwyższego poziomu dofinansowania oraz dotacji z prefinansowaniem wniosek składa się przy udziale operatora programu. Przy podwyższonym poziomie bez prefinansowania wsparcie operatora jest opcjonalne.

Program Czyste Powietrze jest przewidziany na lata 2018–2032. Zgodnie z aktualnymi zasadami umowy z beneficjentami mają być podpisywane do 31 grudnia 2030 r., natomiast środki będą wydatkowane przez wojewódzkie fundusze do 31 grudnia 2032 r. Nabór wniosków jest prowadzony w trybie ciągłym.

W aktualnej odsłonie programu standardowy czas na wykonanie inwestycji wynosi 24 miesiące od dnia złożenia wniosku o dofinansowanie. W wyjątkowych, uzasadnionych sytuacjach termin można przedłużyć – każdy wniosek o wydłużenie może obejmować maksymalnie 6 miesięcy i podlega ocenie właściwego WFOŚiGW.

W przypadku prefinansowania osobny termin dotyczy prac objętych zaliczką: od 20 lipca 2026 r. trzeba je wykonać w ciągu 180 dni od wypłaty zaliczki, a następnie w ciągu 30 dni złożyć wniosek o płatność rozliczający ten zakres.

Program przewiduje możliwość otrzymania dotacji na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego. W takim wariancie kredyt finansuje koszty kwalifikowane inwestycji, a po jej prawidłowym rozliczeniu przyznana dotacja trafia na rachunek kredytowy i pomniejsza pozostający do spłaty kapitał. Wniosek składa się za pośrednictwem banku uczestniczącego w programie, który ocenia również zdolność kredytową klienta.

Kredytu nie należy mylić z prefinansowaniem. W przypadku prefinansowania część dotacji jest wypłacana zaliczkowo na realizację prac, natomiast w ścieżce bankowej inwestycja jest finansowana kredytem, a dotacja służy później do jego częściowej spłaty.

Tak, Program Czyste Powietrze można łączyć z innymi formami wsparcia, ale nie można finansować dwa razy tego samego zakresu inwestycji. Przykładowo środki z programów Mój Prąd lub Stop Smog mogą dotyczyć innych elementów przedsięwzięcia niż te pokrywane z Czystego Powietrza. W przypadku korzystania z innych środków publicznych łączna wartość dofinansowania nie może przekroczyć 100% kosztów kwalifikowanych.

Dotację można także połączyć z ulgą termomodernizacyjną. Odliczyć można jednak wyłącznie tę część wydatków, która nie została pokryta ani zwrócona w ramach dotacji.

Prace finansowane z Programu Czyste Powietrze mogą zwiększyć wartość nieruchomości i zmienić jej standard techniczny. Po zakończeniu modernizacji warto więc sprawdzić, czy dotychczasowe ubezpieczenie nieruchomości nadal odpowiada aktualnej wartości domu i obejmuje nowe elementy, np. wymienioną stolarkę, instalacje czy źródło ciepła.

W naszej porównywarce ubezpieczenia mieszkania i domu online z łatwością sprawdzisz dostępne warianty polis i dobierzesz zakres ochrony do nieruchomości po modernizacji. Zwróć uwagę przede wszystkim na sumę gwarantowaną, zakres ryzyk oraz elementy objęte ochroną, aby ubezpieczenie domu odpowiadało rzeczywistej wartości i wyposażeniu budynku. W razie pytań skontaktuj się z doradcą w placówce lub za pośrednictwem infolinii CUK.

Zobacz też: Wyłączenia w ubezpieczeniu nieruchomości – czego nie obejmie polisa?