Likwidacja szkody całkowitej z OC sprawcy: kompletny poradnik dla poszkodowanych

Podczas podpisywania umowy z ubezpieczycielem, spotkasz się z pojęciem szkody całkowitej. To szczególna sytuacja, w której naprawa samochodu (np. po wypadku) byłaby nieopłacalna. Zobacz, kiedy może zostać orzeczona szkoda całkowita oraz co musisz o niej wiedzieć.

Szkodę całkowitą stwierdza się, kiedy pojazd uległ zniszczeniu, a koszty naprawy przekraczają jego wartość szacowaną na dzień likwidacji szkody. Działa zarówno w obowiązkowym ubezpieczeniu OC, jak i dobrowolnym AC. Jeśli po zapoznaniu się ze sprawą ubezpieczyciel uzna, że naprawa samochodu nie jest opłacalna, bo koszty znacznie przewyższają wartość pojazdu sprzed wypadku, zostanie ogłoszona szkoda całkowita.

Jeśli posiadasz dodatkowe ubezpieczenie AC próg opłacalności naprawy szacuje się zwykle na 70%. Orzeka ją towarzystwo ubezpieczeniowe, gdy auto zostało tak bardzo zniszczone podczas zdarzenia, że naprawa jest nieopłacalna.

W momencie zdarzenia na drodze, w wyniku którego Twoje auto zostało całkowicie uszkodzone, musisz zgłosić się do towarzystwa ubezpieczeniowego sprawcy. Zgodnie z przepisami ubezpieczyciel może przywrócić stan poprzedni pojazdu lub wypłacić Ci odszkodowanie.

Firma ubezpieczeniowa po Twoim zgłoszeniu oblicza koszty naprawy i jeśli przekroczą próg 100%, ogłoszona jest szkoda całkowita z OC. Otrzymasz wtedy zadośćuczynienie w wysokości różnicy pomiędzy wartością rynkową pojazdu a wartością wraku. Szkoda całkowita z OC sprawcy musi być uzasadniona. Towarzystwa ubezpieczeniowe bazują na specjalnych katalogach, na podstawie których wylicza się wycenę napraw samochodów po szkodzie. 

Przykładowo, jeśli doszło do wypadku samochodu, który jest wart 9000 złotych, konieczne jest wyliczenie kosztów naprawy. Właściciel auta zgłasza się do towarzystwa ubezpieczeniowego o odszkodowanie. Firma jednak wylicza koszty, na podstawie profesjonalnych katalogów. Jeśli naprawa miałaby kosztować 10 000 złotych, zostanie ogłoszona szkoda całkowita OC. Z kolei, kiedy będzie wyliczona na 8000 złotych, odszkodowanie zostanie wypłacone.

Inaczej będzie jednak w przypadku AC. Tu, nawet jeśli koszty napraw zostaną oszacowane na 8000 złotych, zostanie ogłoszona szkoda całkowita pojazdu. Dlaczego? Wynosi ona ponad 70% wartości auta w dniu wypadku. Właściciel auta dostanie odszkodowanie, ale naprawa pojazdu nie będzie brana pod uwagę.

>> Sprawdź: OC na auto osoby niepełnosprawnej – o czym warto wiedzieć i na jakie ulgi można liczyć?

O tym, kiedy szkoda całkowita będzie ogłoszona, zależy oczywiście od kalkulacji wybranego towarzystwa ubezpieczeniowego. Inaczej zostanie ona wyliczona w przypadku OC, a na podstawie innych wartości obliczana jest w ubezpieczeniu AC.

Szkoda całkowita OC wiąże się oczywiście z wypłatą odszkodowania. Ubezpieczyciele stosują tzw. metodę dyferencyjną, aby obliczyć, jakie konkretnie świadczenie zostanie wypłacone poszkodowanemu. Od wartości pojazdu odejmuje się wrak.

Przykładowo, jeśli samochód był wart 11 000 złotych, wrak jest warty 3000 złotych, to właściciel auta po ogłoszeniu szkody całkowitej otrzyma 8000 złotych odszkodowania. Szkoda całkowita z AC będzie wyliczana na podobnej zasadzie, jednak trzeba tu zaznaczyć, że koszt naprawy pojazdu nie musi przekraczać wartości uszkodzonego samochodu.

Po stwierdzeniu szkody całkowitej, samochód może, ale nie musi nadawać się do kasacji. Wrak po wypadku będzie nadal Twoją własnością, dlatego możesz go naprawić we własnym zakresie lub sprzedać na części, co czasami okazuje się całkiem atrakcyjną opcją. Czasem zajmuje się tym ubezpieczyciel, jednak w zależności od warunków umowy, nie musi przejmować na siebie takiego obowiązku.

W momencie sprzedaży pojazdu musisz uważać, aby była zgodna z wyceną. Dzięki temu zyskasz całą kwotę odszkodowania. Towarzystwo ubezpieczeniowe może pomóc Ci także w pozbyciu się wraku samochodu i wskazać konkretne miejsce, w którym możesz go sprzedać.

>> Zobacz: Kasacja pojazdów – wszystko, co musisz wiedzieć

Niestety, nie zawszeszkoda całkowita oznacza dla poszkodowanego pozbycie się problemu. Może mieć on nie tylko wątpliwości co do zasadności orzeczenia szkody całkowitej, ale także sposobu wyliczenia wartości rynkowej auta czy też zawyżenia kosztu wraku. W efekcie właściciel auta może czuć się stratny.

Warto wtedy rozejrzeć się na rynku, przygotować własne kalkulacje i zgłosić się z reklamacją do towarzystwa ubezpieczeniowego sprawcy. Nie zawsze wiąże się to z pozytywnym rozpatrzeniem. Ubezpieczyciele czasem zbyt szybko stwierdzają szkodę całkowitą, bo jest to dla nich mniej problematyczne. Unikają też dodatkowych kosztów i formalności, związanych z naprawą auta. 

Zdarza się, że ubezpieczyciel zbyt wysoko oceni wartość pozostałości Twojego pojazdu. Wycena wraku w momencie orzeczenia przez likwidatora szkody całkowitej z OC sprawcy ma bardzo duży wpływ na wypłatę odszkodowania. Pamiętaj, że wypłacone przez ubezpieczyciela odszkodowanie pomniejszane jest o wartość wraku, który możesz sprzedać.

Jeżeli okaże się, że nie jesteś w stanie sprzedać pozostałości pojazdu za kwotę, którą wskazało towarzystwo ubezpieczeniowe, czy zgoda na taką wycenę oznacza, że nie da się już nic zrobić? Oczywiście, że nie.

W przypadku, kiedy wartość pojazdu została zawyżona, możesz odwołać się od decyzji towarzystwa ubezpieczeniowego, w którym polisę miał sprawca szkody. Wystarczy, że udowodnisz, że nie jesteś w stanie sprzedać wraku Twojego auta za cenę wskazaną przez ubezpieczyciela. Jeżeli przydarzy Ci się taka sytuacja, nie czekaj, złóż odwołanie, żeby nie zostać stratnym w związku ze szkodą całkowitą z OC.

Bardzo ważnym elementem, który pomoże Ci przekonać ubezpieczyciela do swoich racji, jest przedstawienie konkretnych dowodów. Przede wszystkim skorzystaj z usług rzeczoznawcy, który zweryfikuje, czy towarzystwo ubezpieczeniowe wzięło pod uwagę wszystkie najważniejsze kwestie, które mają wpływ na wartość pojazdu. Pod uwagę brane jest dodatkowe wyposażenie, ostatnie naprawy, które wykonano przed wypadkiem (tu przydadzą się faktury od mechanika) czy niski przebieg auta.

Jeżeli nie chcesz wydawać dodatkowych pieniędzy na pomoc rzeczoznawcy, warto jako załącznik do pisma dodać kwoty, które pojawiają się na innych aukcjach lub pokazać, że żaden z potencjalnych kupców nie chce dać tak dużych pieniędzy za pozostałości Twojego samochodu. Posiadając dowody, które przedstawisz ubezpieczycielowi, zwiększysz swoje szanse na zmianę jego decyzji.

Odwołanie od decyzji towarzystwa ubezpieczeniowego możesz złożyć w ciągu trzech lat od powstania szkody całkowitej z OC sprawcy. W niektórych przypadkach takie sprawy przedawniają się nawet dopiero po 10 latach.

Wodwołaniu od decyzji w sprawie szkody całkowitej z OC wpisz przede wszystkim numer polisy sprawcy oraz numer szkody, który został nadawany przez ubezpieczyciela. Pozwoli to szybko odnaleźć dokumentację dotyczącą Twojej sprawy. W treści odwołania umieść też obszerne wyjaśnienia, dlaczego nie zgadzasz się z decyzją towarzystwa.

Dodatkowym argumentem, przemawiającym za tym, że decyzja ubezpieczyciela jest błędna, będą opinie warsztatu czy mechanika. Warto dorzucić kopię faktur, które pokażą, jakie naprawy były wykonywane przed wypadkiem, o ile miały one miejsce. Pamiętaj, że wszelka dodatkowa dokumentacja może pomóc Ci w tym, aby odwołanie zostało rozpatrzone na Twoją korzyść.

W odwołaniu należy również szczegółowo określić swoje oczekiwania dotyczące wypłaconego odszkodowania. Koniecznie wskaż konkretną kwotę, którą chcesz otrzymać od ubezpieczyciela, lub jeżeli uważasz, że likwidator niesłusznie orzekł szkodę całkowitą, prośbę o zmianę kwalifikacji szkody na szkodę częściową.

Miałeś wypadek nie z Twojej winy, likwidator orzekł szkodę całkowitą i zastanawiasz się czy przysługuje Ci auto zastępcze z OC sprawcy? Odpowiedź na to pytanie jest bardzo prosta. Jeżeli doszło do poważniejszego wypadku, w którym to Ty jesteś poszkodowanym, możesz otrzymać pojazd zastępczy.

Czas korzystania z samochodu zastępczego z OC sprawcy uzależniony jest od tego, czy doszło do szkody całkowitej czy do szkody częściowej. Jeżeli masz do czynienia ze szkodą częściową, pojazd zastępczy z OC sprawy dostaniesz na czas naprawy swojego auta.

Jeśli jednak dojdzie do szkody całkowitej, to sprawa wygląda nieco inaczej. Szkoda całkowita z OC sprawcy pozwala na korzystanie z samochodu zastępczego, aż do momentu, w którym jesteś w stanie kupić sobie nowe auto. W tym przypadku konieczna będzie oczywiście odpowiednia argumentacja, wyjaśniająca, dlaczego pomimo wypłaty odszkodowania nie nabyto jeszcze pojazdu.

W praktyce po szkodzie całkowitej z OC jako poszkodowany nie musisz od razu po wypłacie odszkodowania przez ubezpieczyciela oddawać pojazdu zastępczego. Powinieneś jedynie poinformować towarzystwo, w jakim terminie i dlaczego nie od razu po wypłacie odszkodowania będziesz w stanie nabyć nowy pojazd.

Jeżeli posiadasz pojazd w leasingu, pamiętaj, że pomimo tego, że nie jesteś faktycznym właścicielem pojazdu, to na Tobie spoczywa odpowiedzialność za ewentualne szkody, które powstaną wskutek wypadku lub kolizji.

O czym warto pamiętać w przypadku orzeczenia przez likwidatora szkody całkowitej auta w leasingu? Najważniejszą rzeczą jest fakt, że jeżeli pojazd ulegnie szkodzie całkowitej, wtedy Ty, jako leasingobiorca, masz obowiązek pokrycia rat, które nie zostały opłacone przed wygaśnięciem umowy. Leasingodawca nie ponosi odpowiedzialności za szkody poniesione przez użytkownika samochodu.

Na szczęście jako leasingobiorca nie musisz się martwić tym, że to Ty, z własnej kieszeni musisz pokryć szkody. Ubezpieczenia AC pokryje szkody, wyrządzone przez Ciebie w Twoim aucie, natomiast w przypadku szkody wyrządzonej przez osobę trzecią, szkody zostaną pokryte z OC sprawcy.

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, szkoda całkowita – bez względu na to, z czyjej winy powstała – powoduje wygaśnięcie obowiązującej umowy leasingowej. Firma leasingowa może obciążyć leasingobiorcę opłatami manipulacyjnymi w związku z przedwczesnym zakończeniem umowy.

Szczegóły dotyczące rozliczania się między stronami znajdziesz w umowie leasingowej. W przypadku szkody całkowitej wypłacane przez ubezpieczyciela odszkodowanie trafia na konto leasingodawcy.
 

Rozliczenie szkody całkowitej jednośladów działa dokładnie tak samo, jak w przypadku samochodów osobowych.

W przypadku wynajmu motocykla zastępczego sprawa wygląda podobnie, ponieważ prawo do korzystania z pojazdu zastępczego przysługuje każdemu poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym. Jeżeli więc ucierpiał Twój jednoślad, to do czasu wypłaty odszkodowania i zakupu nowego motocykla możesz skorzystać z motocykla zastępczego. Wystarczy, że znajdziesz wypożyczalnię, która zapewnia wynajem tego typu pojazdu. Warto skontaktować się również z ubezpieczycielem, żeby potwierdzić, że opłaci on całkowite koszty wynajmu motocykla w tej konkretnej firmie. Jeżeli nie będzie żadnych przeciwwskazań, to firma wynajmująca jednoślady zwróci się do ubezpieczyciela z żądaniem całkowitego zwrotu środków za wypożyczenie motocykla.

Poznaj ceny ubezpieczenia OC dla Twojego auta w CUK na kalkulatorze ubezpieczeń samochodowych. W razie pytań zadzwoń na naszą infolinię lub odwiedź jedną z placówek.