Przepisy dla pieszych – prawa i obowiązki pieszego na drodze

Przepisy dotyczące pieszych na przejściach od lat budzą wiele pytań zarówno wśród kierowców, jak i samych pieszych. Kiedy pieszy ma pierwszeństwo? Czy może korzystać z telefonu podczas przechodzenia przez jezdnię? Jakie obowiązki ma pieszy na drodze, a jakie kierowca zbliżający się do przejścia? W artykule wyjaśniamy aktualne przepisy dla pieszych, omawiamy najważniejsze zasady bezpieczeństwa i podpowiadamy, na co warto uważać, aby uniknąć mandatu oraz niebezpiecznych sytuacji na drodze.

Zgodnie z przepisami pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem. Pierwszeństwo ma również pieszy wchodzący na przejście dla pieszych, z wyjątkiem sytuacji, gdy nadjeżdża tramwaj. Oznacza to, że przepisy ruchu drogowego dla pieszych przyznają pierwszeństwo w dwóch podstawowych przypadkach:

Musisz pamiętać, że pieszy nie tylko ma prawo do pierwszeństwa na przejściu, ale ma też określone obowiązki.

Zgodnie z przepisami osoba wchodząca na jezdnię, drogę dla rowerów lub torowisko albo przechodząca przez te części drogi musi zachować szczególną ostrożność oraz korzystać z przejścia dla pieszych, jeśli znajduje się ono w pobliżu.

Co oznacza szczególna ostrożność? W praktyce chodzi o zwiększenie uwagi, obserwowanie sytuacji na drodze i dostosowanie zachowania do warunków ruchu. Pieszy powinien upewnić się, że może bezpiecznie wejść na przejście, nie wchodzić bezpośrednio przed nadjeżdżający pojazd i reagować na zmieniającą się sytuację na drodze.

Mówiąc prościej, pierwszeństwo na pasach nie zwalnia pieszego z obowiązku zachowania ostrożności. Przed wejściem na jezdnię warto spojrzeć w obie strony, ocenić prędkość nadjeżdżających pojazdów i upewnić się, że kierowcy mają możliwość bezpiecznego zatrzymania się.

Przeczytaj również:
>> Czym jest zasada ograniczonego zaufania na drodze?
>> Przejazd rowerem przez przejście dla pieszych – czy trzeba zsiąść z roweru?

Wiesz już, kiedy pieszy ma pierwszeństwo na przejściu. Są jednak sytuacje, w których nie może powoływać się na pierwszeństwo albo powinien ustąpić pojazdom. Dotyczy to m.in. przypadków, gdy pieszy wchodzi na jezdnię nagle, bezpośrednio przed nadjeżdżający pojazd. Takie zachowanie oznacza brak zachowania szczególnej ostrożności i może stworzyć realne zagrożenie na drodze.

Pierwszeństwo pieszego na pasach nie oznacza więc, że można wejść na jezdnię w każdej sytuacji. Pieszy powinien upewnić się, że kierowca ma możliwość bezpiecznego zatrzymania pojazdu. Jeśli dojdzie do zdarzenia, odpowiedzialność zależy od konkretnych okoliczności, m.in. zachowania pieszego, prędkości pojazdu i możliwości reakcji kierowcy.

Pieszy nie ma też pierwszeństwa, jeśli na przejściu dla pieszych działa sygnalizacja świetlna, a dla pieszych wyświetla się czerwone światło. Wejście na przejście w takiej sytuacji jest złamaniem przepisów (grozi za to mandat w wysokości 200 zł) i może doprowadzić do niebezpiecznego zdarzenia.

Pieszy przechodzący przez jezdnię nie ma również pierwszeństwa na tzw. przejściu sugerowanym, czyli nieoznakowanym, dostosowanym technicznie miejscu umożliwiającym pieszym przekraczanie jezdni, drogi dla rowerów lub torowiska, które nie jest przejściem dla pieszych. W takim miejscu powinien ustąpić pojazdom i dopiero wtedy przejść przez jezdnię, jeśli może zrobić to bezpiecznie.

Więcej na ten temat w artykule: Kiedy pieszy na pasach ma pierwszeństwo i czym są przejścia sugerowane?

Pamiętaj, że do obowiązków pieszego należy nie tylko zachowanie szczególnej ostrożności przy przechodzeniu przez jezdnię, drogę dla rowerów lub torowisko. Przepisy zabraniają także korzystania z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia albo przechodzenia przez te części drogi, jeśli ogranicza to możliwość obserwowania sytuacji wokół.

Oznacza to, że pieszy nie powinien wpatrywać się w ekran, pisać wiadomości, przeglądać internetu czy korzystać z aplikacji w sposób, który odwraca uwagę od drogi. Przed wejściem na przejście warto schować telefon i upewnić się, że można bezpiecznie przejść na drugą stronę.

Pieszy, który nie zastosuje się do tego zakazu, może otrzymać mandat w wysokości 300 zł.

Przepisy dla pieszych dotyczą nie tylko przechodzenia przez jezdnię, ale także poruszania się wzdłuż drogi. Co do zasady pieszy powinien korzystać z drogi dla pieszych lub drogi dla pieszych i rowerów, a jeśli ich nie ma – z pobocza. Jeśli musi iść poboczem albo jezdnią, powinien poruszać się lewą stroną drogi, czyli naprzeciwko nadjeżdżających pojazdów.

Warto też pamiętać, że pieszy powinien korzystać z przejścia dla pieszych, jeśli znajduje się ono w pobliżu. Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem jest dozwolone m.in. na wspomnianym już przejściu sugerowanym albo wtedy, gdy odległość od najbliższego przejścia przekracza 100 m. W takiej sytuacji pieszy musi zachować szczególną ostrożność, ustąpić pierwszeństwa pojazdom i upewnić się, że przejście w danym miejscu nie spowoduje zagrożenia ani utrudnienia ruchu.

Pieszy poruszający się po drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym ma obowiązek używać elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy porusza się po drodze dla pieszych, drodze dla pieszych i rowerów albo drodze dla rowerów.

To, czy pieszy jest bezpieczny na przejściu dla pieszych, zależy m.in. od jego zachowania oraz od reakcji innych uczestników ruchu drogowego. Nawet przy zachowaniu ostrożności może jednak dojść do wypadku, np. potrącenia na pasach, kolizji z rowerzystą czy upadku na śliskim chodniku. Przykładem takiego zdarzenia może być upadek na śliskim chodniku zimową porą.

Właśnie dlatego pieszy może rozważyć dodatkową ochronę na wypadek zdarzeń komunikacyjnych. Mowa tu m.in. o polisie Bezpieczni w drodze, która może zapewnić wsparcie nie tylko kierowcom i pasażerom, ale także pieszym oraz rowerzystom.

Jaką ochronę może zapewnić ubezpieczenie pieszym? W zależności od wariantu polisa może przewidywać świadczenie m.in. w razie śmierci w wyniku wypadku komunikacyjnego, całkowitej i trwałej niezdolności do pracy, trwałego uszczerbku na zdrowiu albo pobytu w szpitalu. W wybranych wariantach dostępne mogą być również dodatkowe usługi, np. assistance medyczny.

Chcesz sprawdzić, ile może kosztować taka ochrona w Twoim przypadku? Skorzystaj z kalkulatora ubezpieczeń na życie albo skontaktuj się z doradcą CUK.

Zobacz też:
>> Ile wynosi odszkodowanie za potrącenie?