Strona www.cuk.pl wykorzystuje pliki cookies, które możecie Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Więcej w Polityce cookies i prywatności.

Szukasz ubezpieczenia samochodu?

2021-06-11

Co grozi za brak prawa jazdy?

Kierowanie pojazdu bez prawa jazdy, jakie mogą z tego wynikać konsekwencje? 

Co grozi za brak prawa jazdy?

Funkcjonariusz policji ma wiele możliwości ukarania kierowcy łamiącego określone przepisy. Od nagany przez różnej wysokości mandat, aż po skierowanie sprawy od razu do sądu, co skończyć się może nawet ograniczeniem wolności. Brak prawa jazdy może spowodować nałożenie każdej z wyżej wymienionych kar, w zależności od okoliczności. Sprawdź, jakie dokumenty powinieneś mieć przy sobie, jadąc samochodem oraz co grozi Ci w sytuacji złamania przepisów.

Co musi zabrać ze sobą kierowca, wsiadając do samochodu?

Od kilku lat postępują zmiany w zakresie dokumentów, które trzeba ze sobą wozić. Niedawno wśród nich był dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny oraz potwierdzenie ważności posiadanej polisy OC. Obecnie niedozwolona jest jazda bez odpowiednich uprawnień i bez dowodu osobistego. Należy przy tym też rozróżnić, czym jest jazda bez prawa jazdy, a czym jazda bez uprawnień. W pierwszym przypadku chodzi o pozostawienie posiadanego dokumentu w domu, natomiast druga sytuacja zachodzi wtedy, gdy kierowca nie zdał egzaminu WORD lub nie otrzymał jeszcze dokumentu z urzędu, a także gdy jego uprawnienia zostały tymczasowo lub całkowicie odebrane.

Zmiany ustaw w zakresie wymaganych dokumentów związane są z możliwością sprawdzenia informacji w bazie CEPIK, czyli w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Można znaleźć w niej dane dotyczące pojazdu oraz informacje o jego aktualnych i byłych właścicielach. Znajduje się tam również informacja o stanie opłacenia składek na OC oraz wynik badań technicznych. Znaleźć można tam także informacje o uprawnieniach i ich cofnięciach wobec czego od grudnia 2020 roku posiadanie przy sobie prawa jazdy również nie jest obowiązkowe. Jest to świeży przepis i nie każdy może mieć jego świadomość. W świetle nowych przepisów nie grozi Ci już kara za brak prawa jazdy jako samego dokumentu. Karalna jest natomiast jazda samochodem bez odpowiednich uprawnień.

Jazda bez prawa jazdy 2021

Prowadzenie samochodu bez uprawnień może być karane pouczeniem, mandatem oraz skierowaniem sprawy do sądu. Dodatkową karę ponosi się, jeśli brak uprawnień wychodzi w czasie stłuczki – są to problemy z uzyskaniem odszkodowania.

Nie każda kategoria prawa jazdy jest bezwzględnie wymagana. Kierowca posiadający uprawnienia do kierowania pojazdem osobowym z trzyletnim doświadczeniem może poruszać się motocyklem z silnikiem o pojemności do 125 cm³ bez posiadania odpowiedniej do tego kategorii A. Tu jednak łatwo przeszacować moc pojazdu jednośladowego, co naraża kierującego na mandat, ponieważ niewielkie motory o mocy 15 KM już nie mieszczą się w dozwolonych ramach używania przez kierowców kat. B.

Jeśli kierowca prowadzi pojazd innej kategorii, niż obejmują jego uprawnienia, grozi mu mandat w wysokości 300 zł lub sprawa w sądzie z karą administracyjną do 5 tys. zł. Nie jest to jednak koniec problemów. Z powodu braku uprawnień kierowca nie może dalej poruszać się danym pojazdem. Oznacza to konieczność znalezienia innej osoby, która usunie samochód z miejsca zatrzymania, a więc posiadającej wymaganą kategorię prawa jazdy. W innym przypadku auto zostanie odholowane na zlecenie policji. Koszt holowania oraz płatnego parkingu poniesie jednak kierujący.

Tymczasowe odebranie prawa jazdy

Aktualnie zatrzymanie uprawnień odbywa się elektronicznie i policjant nie zabiera samego dokumentu. To jednak nie uchroni od konsekwencji kierowania pojazdem po tymczasowym odebraniu uprawnień. Przy pierwszym przyłapaniu sprawa kierowana jest do starosty, który wydłuża okres zakazu z 3 miesięcy do pół roku. Kolejna wpadka skutkuje już całkowitym odebraniem prawa jazdy i potrzebą ponownego zdania egzaminu. Ministerstwo Infrastruktury planuje jednak zaostrzenie przepisów w tej kwestii i możliwość dodatkowego nakładania mandatów karnych dla osób łamiących tymczasowe odebranie uprawnień.

Jak wygląda sytuacja po cofnięciu uprawnień?

Jaki mandat grozi za jazdę bez prawa jazdy po cofnięciu uprawnień? Niestety, w tym przypadku nie decyduje już policjant. Sprawa z automatu kierowana jest do sądu, gdzie traktowana jest nie jako wykroczenie, ale jako przestępstwo. Wiąże się to z możliwością nałożenia kary od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Jednocześnie nałożony może zostać nawet piętnastoletni bezwzględny zakaz prowadzenia samochodu.

ZAMÓW ROZMOWĘ
Z DORADCĄ

Konsekwencje złamania zakazu prowadzenia pojazdów są poważne. Sąd nie może bowiem ograniczyć się do grzywny lub ograniczenia wolności, jest zmuszony do umieszczenia winnego w więzieniu.

Za co mogą zabrać prawo jazdy?

Warto dowiedzieć się również, w jakich sytuacjach można stracić uprawnienia do kierowania pojazdami. Zatrzymanie prawa jazdy za spowodowanie wypadku drogowego odbywa się jeśli kierowca, w ocenie policjanta, rażąco naruszył przepisy ruchu drogowego i tym samym stworzył zagrożenie w ruchu lądowym. Rzadziej zdarza się zatrzymanie prawa jazdy za kolizję. Bardzo łatwo również stracić uprawnienia z powodu jazdy po alkoholu. Od pewnego czasu taka kara grozi też za przekroczenie dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Niedawno przepis ten został rozszerzony o teren poza miejscowościami, ale następnie zrezygnowano z wymierzania tej kary przy przekroczeniu prędkości na autostradach i drogach ekspresowych.

Zabranie prawa jazdy za spowodowanie wypadku lub z innej przyczyny nie oznacza jednak całkowitego zakazu prowadzenia pojazdów. Pozostaje jeszcze możliwość zdania ponownie egzaminu na daną kategorię. Czy po zabraniu prawa jazdy trzeba robić kurs? Nie ma takiej potrzeby. Wymagane jest tylko zdanie ponownie egzaminu, zarówno teoretycznego, jak i praktycznego.

Nie jest to jednak tak łatwe, jakby mogło się wydawać. Koszt egzaminów oraz badań lekarskich to jedna kwestia, inną natomiast są wieloletnie przyzwyczajenia kierowców. Przy ponownym zdawaniu egzaminu łatwo popełnić błąd związany z rutyną jazdy samochodem. Wystarczy nie zatrzymać się przy warunkowej strzałce skrętu w prawo, o czym większość kierowców zapomina tuż po otrzymaniu uprawnień. Problemem może być również zbyt późne hamowanie. Jeśli egzaminator pierwszy naciśnie pedał hamulca, egzamin kończy się wynikiem negatywnym.

Jak odzyskać prawo jazdy po wyroku? Zasadniczo tak samo. Również tutaj nie wymaga się przechodzenia ponownie całego kursu, wystarczy zdać egzamin teoretyczny oraz praktyczny.

Co grozi za jazdę bez prawa jazdy, jeśli się go nigdy nie posiadało?

Ustawa przewiduje możliwość dochodzenia zwrotu odszkodowania OC od kierowców nieposiadających nigdy uprawnień do kierowania pojazdem. Wyjątek stanowi jedynie ratowanie życia ludzkiego oraz pościg za kimś podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa. Wymienione powody muszą być jednak solidnie udowodnione, aby sąd przyłożył do nich należytą wagę. Oznacza to, że w zdecydowanej większości przypadków za szkody wynikłe z wypadku zapłacić będzie musiał kierujący, jeśli nie posiadał on uprawnień w momencie zdarzenia. Oczywiście poszkodowany otrzyma natychmiast pieniądze z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Dopiero później ubezpieczyciel będzie dochodził sądownie o zwrot tych pieniędzy, a wysokość odszkodowań jest dla większości obywateli nie do udźwignięcia.

Nieco bardziej skomplikowana jest sprawa z ubezpieczeniem AC. Nie ma tu żadnych odgórnych przepisów, więc podejście każdego towarzystwa ubezpieczeniowego może być inne. Pewną normą jest jednak brak prawa do ubezpieczenia AC w przypadku braku posiadania odpowiednich uprawnień. Wyjątkiem może być sytuacja, gdy brak prawa jazdy nie miał wpływu na spowodowanie szkody, co jednak trudne do udowodnienia.

W tym przypadku warto zadać sobie ważne pytanie: czy można jeździć samochodem zaraz po zdaniu egzaminu, a dokładniej, bez odebranego prawa jazdy? Według oficjalnych źródeł dopiero w momencie otrzymania dokumentu prawa jazdy kierowca uzyskuje uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Oznacza to, że mimo zdanego egzaminu trzeba czekać na wydanie plastikowego dokumentu, zanim wsiądzie się pierwszy raz za kierownicę. Jazda bez prawa jazdy przed egzaminem również jest zabroniona.

Podsumowanie

  • Od października 2018 roku nie ma obowiązku posiadania przy sobie dowodu rejestracyjnego oraz polisy OC.
  • Od grudnia 2020 roku natomiast nie wymaga się również posiadania dokumentu prawa jazdy.
  • Aktualnie jedynym wymagalnym dokumentem, nie tylko dla kierowców, jest dowód osobisty, który pozwala zidentyfikować jego właściciela.
  • Wszystkie informacje o kierowcy dostępne są w bazie CEPIK, do której policjant ma pełny dostęp także w terenie.
  • Za jazdę w okresie tymczasowego zatrzymania uprawnień grozi przedłużenie tego okresu lub całkowite odebranie prawa jazdy.
  • Jeśli kierowca zostanie przyłapany na jeździe po odebraniu uprawnień, grozi mu kara minimum 3 miesięcy, a maksymalnie 5 lat pozbawienia wolności. Dodatkowo nałożony może być bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdów nawet przez 15 lat.
  • Policjant może zatrzymać uprawnienia za zbyt szybką jazdą (przekroczenie o ponad 50 km/h), spowodowanie groźnego wypadku lub zagrożenia katastrofą w ruchu lądowym.
  • Po odebraniu uprawnień należy ponownie zdać egzamin teoretyczny oraz praktyczny.
  • Uprawnienia uzyskuje się dopiero po odebraniu dokumentu prawa jazdy ze starostwa.
  • Wobec sprawcy wypadku nieposiadającego odpowiednich uprawnień można dochodzić o zwrot ubezpieczenia wypłaconego poszkodowanemu z UFG.

Obowiązkowe ubezpieczenie

Jeżeli posiada się samochód, ubezpieczenie OC jest obowiązkowe. Nawet jeśli nie trzeba posiadać przy sobie potwierdzenia jego wykupienia. Sprawdź naszą ofertę, aby przekonać się, jakie korzyści może dawać ubezpieczenie komunikacyjne. Warto również zapoznać się z ofertą dotyczącą ubezpieczenia AC. Jeśli będziesz miał jakieś pytania, odwiedź placówkę CUK lub zadzwoń na infolinię!