Strona www.cuk.pl wykorzystuje pliki cookies, które możecie Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Więcej w Polityce cookies i prywatności.

Szukasz ubezpieczenia samochodu?

2022-03-01

Co grozi za brak prawa jazdy?

Kierowanie pojazdu bez prawa jazdy, jakie mogą z tego wynikać konsekwencje? 

Co grozi za brak prawa jazdy?

Funkcjonariusz policji ma wiele możliwości ukarania kierowcy łamiącego określone przepisy - od nagany przez różnej wysokości mandat, aż po skierowanie sprawy od razu do sądu, co skończyć się może nawet ograniczeniem wolności. Brak prawa jazdy może spowodować nałożenie każdej z wyżej wymienionych kar, w zależności od okoliczności. Sprawdź, jakie dokumenty powinieneś mieć przy sobie, jadąc samochodem oraz co grozi Ci w sytuacji złamania przepisów.

Co musi zabrać ze sobą kierowca, wsiadając do samochodu?

Od kilku lat postępują zmiany w zakresie dokumentów, które trzeba ze sobą wozić. Niedawno wśród nich był dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny oraz potwierdzenie ważności posiadanej polisy OC. Obecnie niedozwolona jest jazda bez odpowiednich uprawnień i bez dowodu osobistego. Należy przy tym rozróżnić też, czym jest jazda bez prawa jazdy, a czym jazda bez uprawnień. W pierwszym przypadku chodzi o pozostawienie posiadanego dokumentu w domu, natomiast druga sytuacja zachodzi wtedy, gdy kierowca nie zdał egzaminu WORD lub nie otrzymał jeszcze dokumentu z urzędu, a także gdy jego uprawnienia zostały tymczasowo lub całkowicie odebrane.

Zmiany ustaw w zakresie wymaganych dokumentów związane są z możliwością sprawdzenia informacji w bazie CEPIK, czyli w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Można znaleźć w niej dane dotyczące pojazdu oraz informacje o jego aktualnych i byłych właścicielach. Znajduje się tam również informacja o stanie opłacenia składek na OC oraz wynik badań technicznych. Znaleźć można tam także informacje o uprawnieniach i ich cofnięciach wobec czego od grudnia 2020 roku posiadanie przy sobie prawa jazdy również nie jest obowiązkowe. Jest to świeży przepis i nie każdy może mieć jego świadomość. W świetle nowych przepisów nie grozi Ci już kara za brak prawa jazdy jako samego dokumentu. Karalna jest natomiast jazda samochodem bez odpowiednich uprawnień.

Jazda bez prawa jazdy 2022 rok 

Prowadzenie samochodu bez uprawnień dotychczas mogło być karane pouczeniem, mandatem albo skierowaniem sprawy do sądu. Dodatkową karę ponosiło się w przypadku, gdy kierując pojazdem bez uprawnień, byliśmy uczestnikami stłuczki. Wtedy mogliśmy mieć duże problemy z uzyskaniem odszkodowania. Mandat za kierowanie samochodem czy innym pojazdem mechanicznym wynosił często od 300 do 500 złotych. Ostrzej karano tylko te osoby, które wcześniej straciły prawo jazdy. Jednak od stycznia 2022 roku każdą sprawę kierowania samochodem czy motocyklem bez uprawnień będzie zajmował się sąd. A to nie jedyne zmiany w przepisach. 

Co grozi za jazdę bez prawa jazdy w 2022 roku?

Obecnie każda osoba kierująca pojazdem mechanicznym bez uprawnień podlega grzywnie i zakazowi prowadzenia pojazdów. Grzywna to minimum 1500 zł, dlatego wcześniejszy mandat za brak prawa jazdy wydaje się naprawdę niski. Jeszcze w ubiegłym roku jeśli kierowałeś motocyklem, mając prawo jazdy kategorii B albo samochodem, mając tylko kategorię A, groził Ci mandat 300 złotych. A jeżeli nie miałeś żadnego prawa jazdy – płaciłeś 500 złotych.

Kierowanie pojazdem bez uprawnień – artykuł kodeksu wykroczeń

Jak definiują to nowe przepisy? Bardzo jednoznacznie:

Art. 94. § 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1500 złotych.

§ 3. W razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w § 1, orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.

Przepis ten dotyczy osób, które kierują bez prawa jazdy:

  • samochodem
  • motocyklem
  • samochodem z przyczepą – jeśli masa zestawu wykracza poza nasze uprawnienia.

Jazda bez prawa jazdy w tych przypadkach będzie się wiązać z dotkliwymi konsekwencjami. Maksymalna kara za to wykroczenie może wynieść aż 30 000 złotych. Poza tym sąd obecnie ma teraz obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. 

Przepisy dotyczące prawa jazdy – o czym jeszcze powinieneś wiedzieć?

Nie każda kategoria prawa jazdy jest bezwzględnie wymagana. Kierowca posiadający uprawnienia do kierowania pojazdem osobowym z trzyletnim doświadczeniem może poruszać się motocyklem z silnikiem o pojemności do 125 cm³ bez posiadania odpowiedniej do tego kategorii A. Tu jednak łatwo przeszacować moc pojazdu jednośladowego, co naraża kierującego na mandat, ponieważ niewielkie motory o mocy 15 KM już nie mieszczą się w dozwolonych ramach używania przez kierowców kat. B.

Jeśli kierowca będzie prowadził pojazd innej kategorii niż obejmują jego uprawnienia, grożą mu konsekwencje finansowe. Nie jest to jednak jego jedyny problem. Dodatkowo sąd orzeknie zakaz prowadzenia pojazdów za to wykroczenie, który będzie trwał od 6 miesięcy do maksymalnie 3 lat. Konsekwencje złamania zakazu prowadzenia pojazdów są jeszcze dotkliwsze, ponieważ prowadzenie pojazdu bez uprawnień jest wykroczeniem natomiast prowadzenie pojazdu wbrew zakazowi jest już przestępstwem, za które grozi do 5 lat więzienia. Jazda bez odebranego prawa jazdy z pewnością więc się nie opłaca. Nowy kodeks podchodzi bardzo restrykcyjnie do prowadzenia pojazdu bez uprawnień. Ale to nie wszystkie istotne zmiany. Jedna z nich będzie dotyczyć rodziców, których dzieci jeżdżą na rowerze bez karty rowerowej. 

Zmiany kodeksu dotyczące jazdy na rowerze

Kolejna zmiana dotyczy rodziców, którzy pozwalają dzieciom jeździć na rowerze bez karty rowerowej. Za jazdę rowerem lub hulajnogą bez uprawnień również grożą wysokie kary – do 1500 złotych. Co prawda taryfikator przewiduje w tym wypadku 200 złotych, ale jeśli rodzic dziecka nie przyjmie mandatu, sąd może nałożyć karę 1500 złotych. 

Jazda bez okularów też może być kosztowna

Warto zdawać sobie sprawę również z tego, że kierowca, który kieruje pojazdem bez wymaganych okularów, również jest traktowany jako kierowca jadący bez uprawnień. Do tej pory groził za to mandat w wysokości 500 zł, a teraz kary zaczynają się od 1500 zł. Jest to wykroczenie traktowane równorzędnie z prowadzeniem pojazdu bez uprawnień. Jeśli nie chcesz narazić się na takie konsekwencje, sprawdź swoje prawo jazdy. W rubryce numer 12 znajdziesz ograniczenia w korzystaniu z uprawnień lub dodatkowe informacje. Kody oznaczone symbolem 01 dotyczą korekty albo ochrony wzroku lub też konieczności stosowania przyciemnianych szkieł.

Tymczasowe odebranie prawa jazdy

Aktualnie zatrzymanie uprawnień odbywa się elektronicznie i policjant nie zabiera samego dokumentu. To jednak nie uchroni od konsekwencji kierowania pojazdem po tymczasowym odebraniu uprawnień. Przy pierwszym przyłapaniu sprawa kierowana jest do starosty, który wydłuża okres zakazu z 3 miesięcy do pół roku. Kolejna wpadka skutkuje już całkowitym odebraniem prawa jazdy i potrzebą ponownego zdania egzaminu. Ministerstwo Infrastruktury planuje jednak zaostrzenie przepisów w tej kwestii o możliwość dodatkowego nakładania mandatów karnych dla osób łamiących tymczasowe odebranie uprawnień.

Jak wygląda sytuacja po cofnięciu uprawnień?

Jaki mandat grozi za jazdę bez prawa jazdy po cofnięciu uprawnień? W tym przypadku nie decyduje już policjant. Sprawa z automatu kierowana jest do sądu, gdzie traktowana jest nie jako wykroczenie,  ale jako przestępstwo. Wiąże się to z możliwością nałożenia kary od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Jednocześnie nałożony może zostać nawet piętnastoletni bezwzględny zakaz prowadzenia samochodu.

ZAMÓW ROZMOWĘ
Z DORADCĄ

Konsekwencje złamania zakazu prowadzenia pojazdów są poważne. Sąd nie może bowiem ograniczyć się do grzywny lub ograniczenia wolności, jest zmuszony do umieszczenia winnego w więzieniu.

Za co mogą zabrać prawo jazdy?

Warto dowiedzieć się również, w jakich sytuacjach można stracić uprawnienia do kierowania pojazdami.

  • Wypadek z rażącym naruszeniem przepisów drogowych
    Zatrzymanie prawa jazdy za spowodowanie wypadku drogowego odbywa się wówczas, jeśli kierowca w ocenie policjanta rażąco naruszył przepisy ruchu drogowego i tym samym stworzył zagrożenie w ruchu lądowym. Rzadziej zdarza się, by prawo jazdy zatrzymano za kolizję.
  • Jazda pod wpływem alkoholu
    Bardzo łatwo stracić uprawnienia również z powodu jazdy po alkoholu. 
  • Przekroczenie prędkości o 50 km/h w terenie zabudowanym
    Od pewnego czasu taka kara grozi też za przekroczenie dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. 
  • Punkty karne
    Osoby, które mają prawo jazdy krócej niż rok, stracą je już po przekroczeniu 20 punktów karnych. Pozostali kierowcy po przekroczeniu 24 punktów.
  • Zbyt duża liczba przewożonych osób
    W przypadku przewożenia większej liczby osób, niż jest to dozwolone i zapisane w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, również w łatwy sposób można stracić uprawnienia do kierowania autem.
  • Poważne wykroczenie
    W przypadku poważnego wykroczenia lub popełnienia przestępstwa na drodze także stosuje się karę w postaci utraty prawa jazdy.

Czy można jeździć bez odebranego prawa jazdy?

Oczywiście, że nie. W zależności od wykroczenia prawo jazdy może nam zostać odebrane na 3 miesiące lub dłużej, a w niektórych przypadkach kierowcy będą musieli po prostu podejść jeszcze raz do egzaminu – tak jak w przypadku młodych kierowców, którzy uzbierają 20 punktów karnych. Uciekając z miejsca wypadku pod wpływem alkoholu i narkotyków można stracić prawo jazdy dożywotnio. 

Czy po zabraniu prawa jazdy trzeba robić kurs? 

Nie ma takiej potrzeby. Wymagane jest tylko ponowne zdanie egzaminu, zarówno teoretycznego, jak i praktycznego. Nie jest to jednak tak łatwe, jakby mogło się wydawać. Koszt egzaminów oraz badań lekarskich to jedna kwestia, inną natomiast są wieloletnie przyzwyczajenia kierowców. Przy ponownym zdawaniu egzaminu łatwo popełnić błąd związany z rutyną jazdy samochodem. Wystarczy nie zatrzymać się przy warunkowej strzałce skrętu w prawo, o czym większość kierowców zapomina tuż po otrzymaniu uprawnień. Problemem może być również zbyt późne hamowanie. Jeśli egzaminator pierwszy naciśnie pedał hamulca, egzamin kończy się wynikiem negatywnym.

Jak odzyskać prawo jazdy po wyroku? Zasadniczo tak samo. Również tutaj nie wymaga się przechodzenia ponownie całego kursu, wystarczy zdać egzamin teoretyczny oraz praktyczny.

Czy można jeździć bez prawa jazdy po zdanym egzaminie w 2022 roku?

Na tę chwilę jazda bez prawa jazdy przed egzaminem jest niedopuszczalna. Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad projektem, który umożliwi próbne jazdy przyszłych kierowców pod okiem rodziców, ale przepisy te nie weszły jeszcze w życie. Jeśli zadajesz sobie pytanie „czy mogę jeździć samochodem po zdanym egzaminie?”, to pragniemy również wyjaśnić Ci, że kierowca ma uprawnienia do prowadzenia samochodu dopiero po otrzymaniu prawo jazdy, a nie po zaliczonym egzaminie.

Co grozi za jazdę bez prawa jazdy, jeśli się go nigdy nie posiadało?

Ustawa przewiduje możliwość dochodzenia zwrotu odszkodowania OC od kierowców nieposiadających nigdy uprawnień do kierowania pojazdem. Wyjątek stanowi jedynie ratowanie życia ludzkiego oraz pościg za kimś podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa. Wymienione powody muszą być jednak solidnie udowodnione, aby sąd przyłożył do nich należytą wagę. Oznacza to, że w zdecydowanej większości przypadków za szkody wynikłe z wypadku zapłacić będzie musiał kierujący, jeśli nie posiadał on uprawnień w momencie zdarzenia. Oczywiście poszkodowany otrzyma natychmiast pieniądze z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Dopiero później ubezpieczyciel będzie dochodził sądownie o zwrot tych pieniędzy, a wysokość odszkodowań jest dla większości obywateli nie do udźwignięcia.

Nieco bardziej skomplikowana jest sprawa z ubezpieczeniem AC. Nie ma tu żadnych odgórnych przepisów, więc podejście każdego towarzystwa ubezpieczeniowego może być inne. Pewną normą jest jednak brak prawa do ubezpieczenia AC w przypadku braku posiadania odpowiednich uprawnień. Wyjątkiem może być sytuacja, gdy brak prawa jazdy nie miał wpływu na spowodowanie szkody, co jest jednak trudne do udowodnienia.

W tym przypadku warto zadać sobie ważne pytanie: czy można jeździć samochodem zaraz po zdaniu egzaminu, a dokładniej bez odebranego prawa jazdy? Według oficjalnych źródeł dopiero w momencie otrzymania dokumentu prawa jazdy kierowca uzyskuje uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Oznacza to, że mimo zdanego egzaminu trzeba czekać na wydanie fizycznego dokumentu, zanim wsiądzie się pierwszy raz za kierownicę. Jazda bez prawa jazdy przed egzaminem również jest zabroniona.

Podsumowanie

  • Od października 2018 roku nie ma obowiązku posiadania przy sobie dowodu rejestracyjnego oraz polisy OC.
  • Od grudnia 2020 roku nie wymaga się również posiadania dokumentu prawa jazdy.
  • Aktualnie jedynym wymaganym dokumentem, nie tylko dla kierowców, jest dowód osobisty, który pozwala zidentyfikować jego właściciela.
  • Wszystkie informacje o kierowcy dostępne są w bazie CEPIK, do której policjant ma pełny dostęp także w terenie.
  • Za jazdę w okresie tymczasowego zatrzymania uprawnień grozi przedłużenie tego okresu lub całkowite odebranie prawa jazdy.
  • Jeśli kierowca zostanie przyłapany na jeździe po odebraniu uprawnień, grozi mu kara minimum 3 miesięcy, a maksymalnie 5 lat pozbawienia wolności. Dodatkowo nałożony może być bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdów nawet przez 15 lat.
  • Policjant może zatrzymać uprawnienia za zbyt szybką jazdą (przekroczenie o ponad 50 km/h), spowodowanie groźnego wypadku lub zagrożenia katastrofą w ruchu lądowym.
  • Po odebraniu uprawnień należy ponownie zdać egzamin teoretyczny oraz praktyczny.
  • Uprawnienia uzyskuje się dopiero po odebraniu dokumentu prawa jazdy ze starostwa.
  • Wobec sprawcy wypadku nieposiadającego odpowiednich uprawnień można dochodzić o zwrot ubezpieczenia wypłaconego poszkodowanemu z UFG.

Obowiązkowe ubezpieczenie

Jeżeli posiada się samochód, ubezpieczenie OC jest obowiązkowe, nawet jeśli nie trzeba posiadać przy sobie potwierdzenia jego wykupienia. Sprawdź naszą ofertę, aby przekonać się, jakie korzyści może dawać ubezpieczenie komunikacyjne. Warto zapoznać się również z ofertą dotyczącą ubezpieczenia AC. Nasz kalkulator ubezpieczeń samochodowych z pewnością pomoże Ci znaleźć najkorzystniejszy wariant ubezpieczenia. Jeśli będziesz miał jakieś pytania, odwiedźplacówkę CUK lub zadzwoń na infolinię!