Strona www.cuk.pl wykorzystuje pliki cookies, które możecie Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Więcej w Polityce cookies i prywatności.

2022-02-28

Zwolnienie na chore dziecko – wszystko, co musisz wiedzieć

Wszystko co musisz wiedzieć na temat zwolnienia w przypadku zachorowania dziecka.

Zwolnienie na chore dziecko – wszystko, co musisz wiedzieć

Choroba dziecka to zawsze duże zmartwienie dla rodziców. Nie ułatwia również sytuacja, gdy zarówno mama, jak i tata pracują. W takich okolicznościach jeden z rodziców powinien skorzystać z opieki na chore dziecko. Dowiedz się, jak wygląda w praktyce zwolnienie lekarskie na chorego podopiecznego. 

Czym jest L4 na dziecko?

L4, czyli zwolnienie lekarskie na dziecko jest przyznawane jednemu z rodziców, gdy konieczna jest opieka nad pociechą. Opiekun, który chce uzyskać chorobowe na dziecko, musi  odprowadzać stosowne składki ubezpieczeniowe, aby skorzystać z takiego świadczenia.  Opieka nad chorym dzieckiem jest przyznawana gdy:

  • zachoruje dziecko poniżej 14 roku życia;
  • w gospodarstwie domowym nie ma innej osoby, która mogłaby zająć się chorym dzieckiem.

W praktyce oznacza to, że jeśli jeden z małżonków nie pracuje lub nie prowadzi działalności gospodarczej i sam jest zdrowy, to pracujący współmałżonek nie jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia na dziecko, które już ukończyło drugi rok życia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy niepracujący rodzic również jest chory, a przez to niezdolny do sprawowania opieki nad potomkiem. 

Opieka na chore dziecko

Warto wiedzieć, że Kodeks pracy przewiduje dwie możliwości dla rodziców opiekujących się dziećmi, takie jak:

  • na zdrowe dziecko 
    W tej sytuacji jeden z rodziców dziecka do lat 14. może skorzystać z dwóch dni lub 16 godzin odpłatnego wolnego na zdrowe dziecko. Co więcej, niedługo ten okres może się wydłużyć w związku z dyrektywą unijną. Ustawodawca na ten moment jeszcze nie wdrożył nowych przepisów, a prace nad nimi trwają. Warto pamiętać, że opieka na zdrowe dziecko przysługuje tylko jednemu pracującemu rodzicowi. 
  • L4 na chore dziecko
    Zasiłek opiekuńczy na chore dziecko jest wypłacany na podstawie zwolnienia lekarskiego oraz wypełnienia przez jednego z rodziców druku Z-15. 

Zwolnienie na dziecko – kto płaci ZUS: pracownik czy pracodawca?

Zwolnienie na chore dziecko przysługuje rodzicowi lub opiekunowi, który opłaca składkę chorobową. W praktyce z takiej możliwości mogą skorzystać osoby:

  • pracujące na umowie o pracę;
  • wykonujące umowę-zlecenia;
  • prowadzące działalność gospodarczą;
  • duchowni, którzy mają pod swoją opieką chore dziecko;
  • członkowie spółdzielni rolniczych.
ZAMÓW ROZMOWĘ
Z DORADCĄ

Jak już wspomnieliśmy zasiłek opiekuńczy na chore dziecko jest płatny tylko wtedy, gdy dana osoba opłaca składkę chorobową. Warto o tym pamiętać, zwłaszcza podczas wykonywania zlecenia czy prowadzenia działalności gospodarczej, gdzie opłacanie takiej składki jest dobrowolne. Co do podmiotu zobligowanego do wypłaty zasiłku chorobowego, może to wyglądać następująco:

  • pracodawca – gdy zatrudnia i zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób;
  • ZUS – gdy pracodawca zatrudnia i zgłasza do ubezpieczenia chorobowego mniej niż 20 osób.

Do płatnika składek należy złożyć druk Z-15A. W przypadku gdy ZUS wypłaca chorobowe na dziecko, płatnik składek powinien przedstawić druk Z-3a dla zatrudnionego na umowę o pracę lub Z-3b dla zleceniobiorcy oraz przesłać wypełniony wniosek Z-15A. Termin na załatwienie tej sprawy wynosi 7 dni od otrzymania L4 na chore dziecko.

Opieka nad chorym dzieckiem – ile dni?

Liczba dni opieki na chore dziecko, która przysługuje rodzicowi lub opiekunowi, może się różnić w zależności od danych czynników:​​​​​

  • 60 dni
    Z pełnego prawa do opieki nad chorym dzieckiem korzystają rodzice lub opiekunowie dziecka do lat 14. Warto wiedzieć, że w przypadku, gdy ktoś ma więcej niż jedno dziecko, nadal może mu przysługiwać maksymalnie 60 dni. Co ciekawe, 60 dni opieki ma również zastosowanie przy zdrowych dzieciach, nie starszych niż 8 lat. Można z niego skorzystać w sytuacji, gdy dojdzie do nagłego, czyli niezapowiedzianego wcześniej zamknięcia żłobka lub przedszkola. 
  • 30 dni
    Taki limit przysługuje rodzicom niepełnosprawnych chorych dzieci, które są w wieku między 14 a 18 lat. Z prawa do 30 dni zasiłku chorobowego skorzystają również rodziny, w których jest więcej niż jedno dziecko niepełnosprawne w wieku między 8 a 18 lat. 
  • 14 dni
    Taki zasiłek opiekuńczy rodzic może otrzymać, gdy zachoruje dziecko starsze niż 14 lat lub ubezpieczony będzie musiał otoczyć opieką chorego rodzica, brata, siostry czy współmałżonka. Taka sytuacja dotyczy również opieki nad ojczymem, matką czy teściami. W zależności od wieku oraz ewentualnej orzeczonej niepełnosprawności dziecka liczba dni zasiłkowych będzie się różnić.

Ile jest płatne zwolnienie na chore dziecko?

Wiele osób zastanawia się, czy jest różnica między zasiłkiem opiekuńczym a zwolnieniem lekarskim. W zasadzie jedno i drugie przysługuje na podstawie wystawionego przez lekarza zaświadczenia, czyli druku, który jest powszechnie znany jako L4. Co do zasady chorobowe na dziecko jest wypłacane w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Jak można obliczyć, ile powinno być wypłacone za opiekę nad chorym dzieckiem? W takiej sytuacji liczona jest średnia z ostatnich 12. miesięcy, a jeżeli zatrudnienie jest krótsze, brane są pod uwagę pełne miesiące, przez które trwało ubezpieczenie chorobowe rodzica. Sporo rodziców zastanawia się, czy w takim wypadku lepsze jest zwolnienie na dziecko z weekendem, czy bez? Trudno odpowiedzieć jednoznacznie na to pytanie, gdyż należy pamiętać, że za każdy dzień trwania zwolnienia chorobowego na dziecko przysługuje świadczenie. Natomiast weekendy również są pobierane z limitu. Tak więc rodzicowi chorego dziecka do lat 8., który sprawował opiekę nad chorym przez 30 dni, pozostanie 30 dni limitu. 

Który rodzic korzysta ze zwolnienia chorobowego na dziecko?

Warto wiedzieć, że w danym momencie z opieki nad chorym dzieckiem może skorzystać tylko jeden rodzic i to pod warunkiem, że w gospodarstwie domowym nie zamieszkuje inne dorosła osoba, która może w tym czasie zająć się małoletnim.  Można jednak znaleźć kilka wyjątków od takich sytuacji:

  • dziecko ma mniej niż 2 lata;
  • osoba, która sprawowała opiekę dzienną, w tym opiekunka, jest chora;
  • niepracujący rodzic dziecka jest chory bądź niezdolny do pracy czy samodzielnej egzystencji;
  • gdy w tym czasie w domu znajduje się osoba, która jest całkowicie niezdolna do pracy, a więc nie może też sprawować opieki nad chorym dzieckiem;
  • dwójka dzieci wymaga opieki, z czego jedno jest w szpitalu, w takiej sytuacji oboje pracujących rodziców może skorzystać z zasiłku opiekuńczego.

W innej sytuacji możliwe jest złożenie wniosku tylko przez jednego z rodziców czy opiekunów.

ZAMÓW ROZMOWĘ
Z DORADCĄ

Kiedy nie przysługuje zasiłek opiekuńczy na chore dziecko?

Należy wiedzieć, że nawet jeśli ktoś opłaca składkę chorobową, są sytuacje gdy nie będzie mu przysługiwało L4 na dziecko. Do takich okoliczności można zaliczyć:

  • obecność zdrowej osoby, która może opiekować się chorym dzieckiem;
  • nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia chorobowego na dziecko, np. gdy rodzic świadczy w tym czasie pracę;
  • gdy dziecko zachoruje podczas urlopu, z zasady wtedy pracownik wykorzystujący dzień wolny ma możliwość zajęcia się pociechą i otrzymuje za ten czas wynagrodzenie;
  • gdy ubezpieczony przebywa na urlopie bezpłatnych lub wychowawczym;
  • kiedy harmonogramy pracy obojga rodziców nie pokrywają się, a więc w tym czasie dziecko może mieć zapewnioną opiekę, np. tata pracuje od 16.00 do 24.00, a mama od 07.00 do 15.00.

W takiej sytuacji mimo wystawionego zaświadczenia lekarskiego pracodawca lub ZUS odmówią wypłaty zasiłku opiekuńczego na chore dziecko.

Czy pracodawca może odmówić udzielenia opieki nad chorym dzieckiem?

Zgodnie z przepisami pracodawca nie może odmówić udzielenia opieki na zdrowe dziecko, ale ma prawo zaproponować  inny termin, w którym pracownik powinien wykorzystać dni wolne. Jednak w przypadku opieki nad chorym dzieckiem jest inaczej. Jeśli pracownik spełnia wszystkie wymagania, aby korzystać z chorobowego na dziecko, pracodawca nie może mu zabronić opieki nad chorym podopiecznym. Należy jednak pamiętać, że pracownik powinien niezwłocznie poinformować pracodawcę o braku możliwości pojawienia się w pracy. 

Przekroczenie limitu 60 dni opieki nad dzieckiem – co wtedy?

Może się zdarzyć, że rodzic będzie potrzebować na sprawowanie opieki nad chorym dzieckiem więcej dni, niż przewidział to ustawodawca. Co robić w takiej sytuacji? Rodzic za okres ponad limit nie otrzyma świadczenia, a pracodawca potraktuje taką absencję jako usprawiedliwioną nieobecność, przy której nie przysługuje pracownikowi prawo do wynagrodzenia.

ZAMÓW ROZMOWĘ
Z DORADCĄ

Co grozi za nieprawidłowe wykorzystanie opieki nad chorym dzieckiem?

Podczas wykorzystywania opieki nad chorym dzieckiem, zarówno pracodawca, jak i ZUS mogą skontrolować ubezpieczonego. Jeśli w ramach przeprowadzanych czynności zostanie wykazane wykorzystanie zasiłku opiekuńczego na chore dziecko niezgodnie z przepisami. Należy pamiętać, że podczas opieki nad chorym dzieckiem nie wolno:

  • podejmować pracy zarobkowej;
  • korzystać z usług niani lub przekazać dziecko pod opiekę innej osobie;
  • dziecko nie może podczas choroby pojawić się w przedszkolu lub szkole.

Warto pamiętać, że jeśli kontrola ZUS-u wykryje nieprawidłowości bądź niezasadność korzystania przez rodzica z zasiłku opiekuńczego, wtedy nie tylko pozbawi ubezpieczonego prawa do otrzymywania świadczenia, ale także może zasądzić nakaz zwrotu już wypłaconej opieki na chore dziecko.  Rodzic może się także spodziewać konsekwencji, gdy w trakcie kontroli urzędników będzie pod wpływem alkoholu. 

Ubezpieczenie

Sytuacje, w których choruje dziecko lub członek rodziny, zawsze są nieprzyjemne i przysparzają zmartwień. Na wypadek różnych sytuacji życiowych warto sprawdzić ubezpieczenie na zdrowie i życie. Dzięki temu podczas choroby Twojej lub ubezpieczonych bliskich nie musisz martwić się o środki do życia, zakup leków czy niezbędnego sprzętu. W trudnych chwilach korzystnie jest móc liczyć na wsparcie ubezpieczającego. W ten sposób zadbasz o siebie i rodzinę, a w trakcie choroby skoncentrujesz się na rekonwalescencji

Oceń artykuł

4.33
(3)