Odcinkowy pomiar prędkości – jak działa i co warto o nim wiedzieć?

Odcinkowy pomiar prędkości jest coraz częściej stosowany na polskich drogach, m.in. na autostradach i drogach ekspresowych. System nie sprawdza prędkości pojazdu tylko w jednym punkcie, ale analizuje cały przejazd przez wyznaczony odcinek. Dzięki temu kierowca musi przestrzegać obowiązującego limitu przez dłuższy czas, a nie jedynie w miejscu ustawienia urządzenia kontrolnego.

W artykule wyjaśniamy, na czym polega odcinkowy pomiar prędkości, jak jest oznakowany i gdzie można go spotkać. Podpowiadamy również, w jaki sposób system rejestruje pojazdy oraz z jakimi konsekwencjami trzeba się liczyć po przekroczeniu dopuszczalnej prędkości.

Odcinkowy pomiar prędkości sprawdza, jak szybko pojazd pokonał wyznaczony fragment drogi. Urządzenia znajdujące się na początku i na końcu kontrolowanego odcinka rejestrują m.in. tablice rejestracyjne oraz czas wjazdu i wyjazdu. Na podstawie czasu przejazdu oraz długości trasy system oblicza średnią prędkość pojazdu.

To najważniejsza różnica między odcinkowym pomiarem prędkości a tradycyjnym fotoradarem. Fotoradar kontroluje prędkość w konkretnym punkcie, natomiast OPP obejmuje cały oznakowany odcinek drogi. Kierowca powinien więc przestrzegać obowiązującego ograniczenia od momentu wjazdu do chwili opuszczenia strefy pomiarowej.

>> Sprawdź też: Fotoradar z nowym znakiem

Jeśli obliczona średnia prędkość przekroczy dozwolony limit, system zapisuje dane dotyczące przejazdu i przekazuje zarejestrowane naruszenie do Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym. Materiał może następnie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia. Odcinkowe pomiary prędkości działają automatycznie, dlatego kontrola może być prowadzona przez całą dobę.

Odcinkowe pomiary prędkości działają w wielu miejscach w Polsce – nie tylko na autostradach, ale również na drogach ekspresowych, krajowych oraz na wybranych odcinkach przebiegających przez miejscowości. Liczba urządzeń i ich rozmieszczenie zmieniają się wraz z rozbudową systemu automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym.

Gdzie sprawdzić aktualne lokalizacje odcinkowego pomiaru prędkości? Najbardziej wiarygodnym źródłem jest mapa urządzeń udostępniana przez Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym. Można na niej znaleźć zarówno działające odcinkowe pomiary prędkości, jak i inne urządzenia rejestrujące. CANARD zaznacza jednak, że mapa ma charakter poglądowy, dlatego przed podróżą warto również sprawdzić zamieszczony na stronie raport z opisami lokalizacji.

>> Przeczytaj też: Limity prędkości na drogach w Polsce – przepisy i ograniczenia

Tak, na autostradzie A1 funkcjonują odcinkowe pomiary prędkości. Ich dokładne lokalizacje mogą się jednak zmieniać, dlatego nie należy opierać się wyłącznie na nieaktualnych zestawieniach publikowanych w internecie. Aktualne odcinki najlepiej sprawdzić na mapie CANARD przed rozpoczęciem podróży.

Pamiętaj, że na autostradzie obowiązują limity prędkości zależne od rodzaju pojazdu oraz oznakowania danego fragmentu drogi. Dla samochodów osobowych, motocykli i pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t ogólny limit na autostradzie wynosi 140 km/h, ale znaki mogą wprowadzać niższe ograniczenie.

>> To może Cię zainteresować: Zasady jazdy po autostradzie w pigułce

Początek kontrolowanego odcinka oznacza znak D-51a „automatyczna kontrola średniej prędkości”: 

Informuje on, że od tego miejsca prędkość pojazdu będzie rejestrowana na określonym fragmencie drogi. Koniec strefy pomiarowej wskazuje znak D-51b:

Dzięki temu kierowca może odróżnić odcinkowy pomiar prędkości od kontroli prowadzonej za pomocą klasycznego fotoradaru.

Odcinkowy pomiar prędkości ma na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez kontrolowanie średniej prędkości pojazdów na wyznaczonym odcinku drogi. W przeciwieństwie do tradycyjnego fotoradaru nie rejestruje prędkości w jednym miejscu, lecz sprawdza, czy kierowca przestrzega obowiązującego limitu przez cały kontrolowany odcinek.

Takie rozwiązanie zachęca do utrzymywania stałej prędkości, zamiast gwałtownego hamowania przed urządzeniem pomiarowym i ponownego przyspieszania po jego minięciu. Zjawisko to jest potocznie określane jako „efekt kangura” i może negatywnie wpływać na płynność ruchu.

Odcinkowe pomiary prędkości są najczęściej instalowane na trasach, na których dochodzi do częstych przekroczeń prędkości lub występuje podwyższone ryzyko zdarzeń drogowych. Dzięki temu kierowcy przez cały kontrolowany odcinek zwracają większą uwagę na obowiązujące ograniczenia prędkości, co sprzyja bardziej przewidywalnej i spokojniejszej jeździe.

Urządzenia znajdujące się na początku i na końcu kontrolowanego odcinka rejestrują przejeżdżające pojazdy. System zapisuje m.in. obraz pojazdu, numer tablicy rejestracyjnej oraz czas wjazdu do strefy pomiarowej i jej opuszczenia. Dane te są następnie wykorzystywane do obliczenia średniej prędkości.

Jeżeli średnia prędkość przekracza obowiązujący limit, zarejestrowany materiał może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia. Nie oznacza to jednak, że mandat jest wystawiany automatycznie właścicielowi pojazdu bez wcześniejszej weryfikacji zgromadzonych danych.

Mandat z odcinkowego pomiaru prędkości zależy od tego, o ile obliczona przez system średnia prędkość przekroczyła limit obowiązujący na kontrolowanym odcinku. Znaczenie ma więc ograniczenie wskazane na znakach, a nie wyłącznie ogólny limit przewidziany dla autostrady lub drogi ekspresowej.

W przypadku samochodów osobowych, motocykli oraz pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t ogólny limit wynosi:

Na konkretnym odcinku może jednak obowiązywać niższa prędkość określona znakami drogowymi.

Zgodnie z taryfikatorem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości grozi:

Nie każdy odcinkowy pomiar prędkości działa w danej lokalizacji na stałe. Niektóre systemy są uruchamiane czasowo, np. na odcinkach objętych remontem albo przebudową, na których wprowadzono dodatkowe ograniczenia prędkości. Po zakończeniu prac urządzenia mogą zostać wyłączone lub zdemontowane.

Usunięcie kamer nie oznacza jednak automatycznie zniesienia ograniczenia prędkości. Kierowca powinien zawsze stosować się do aktualnego oznakowania, niezależnie od tego, czy na danym odcinku działa automatyczny system kontroli.

Informacje o aktualnie funkcjonujących urządzeniach najlepiej sprawdzać na mapie udostępnianej przez CANARD. Warto przy tym pamiętać, że aplikacje dla kierowców mogą stanowić jedynie pomoc, a najważniejsze pozostają znaki ustawione przy drodze.

Przestrzeganie ograniczeń prędkości ma znaczenie nie tylko ze względu na ryzyko otrzymania mandatu. Zbyt szybka jazda wydłuża drogę hamowania, utrudnia właściwą reakcję na sytuację na drodze i może prowadzić do utraty kontroli nad pojazdem. Na autostradzie i drodze ekspresowej należy więc zachować bezpieczny odstęp, dostosować prędkość do warunków oraz stosować się do znaków obowiązujących na danym odcinku.

Jeżeli spowodujesz kolizję, szkody poniesione przez poszkodowanych są co do zasady pokrywane z obowiązkowego ubezpieczenia OC Twojego pojazdu. Polisa OC nie obejmuje jednak kosztów naprawy samochodu sprawcy. W takiej sytuacji pomocne może być ubezpieczenie AC, o ile zakres ochrony i warunki umowy przewidują wypłatę odszkodowania w danych okolicznościach.

Podczas dłuższej podróży przydatne może być również assistance, zapewniające pomoc m.in. w razie awarii, wypadku lub unieruchomienia samochodu. Zakres świadczeń, w tym holowanie i samochód zastępczy, zależy od wybranego wariantu polisy. W CUK możesz porównać ubezpieczenia komunikacyjne i dopasować zakres ochrony do swoich potrzeb.