Sprawca wypadku nie jest właścicielem pojazdu – konsekwencje dla kierowcy i właściciela

Kiedy dojdzie do kolizji lub wypadku i kierujący autem jest jednocześnie jego właścicielem, kwestie ubezpieczenia są jasne. Czasami jednak za kółkiem siedzi inna osoba, ktoś z rodziny, znajomy. Kolega spowodował stłuczkę pożyczonym autem, dziecko prowadząc samochód rodzica, potrąciło rowerzystę – takie sytuacje się zdarzają. Jak wygląda kwestia odpowiedzialności i odszkodowania, gdy sprawca wypadku nie jest właścicielem pojazdu? Odpowiadamy.

Zastanawiając się, jakie konsekwencje w kwestii ubezpieczenia niesie kolizja nie swoim autem, warto pamiętać, że obowiązkowe ubezpieczenie komunikacyjne OC jest w Polsce przypisane do pojazdu, a nie do konkretnej osoby. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych:

W praktyce oznacza to, że polisa OC nadal działa, nawet jeśli kierujący nie jest jednocześnie posiadaczem pojazdu, a za szkody osobowe i majątkowe wyrządzone innym uczestnikom ruchu w wyniku kolizji pożyczonym samochodem odpowiada towarzystwo, z którym właściciel ma zawartą polisę.

Pożyczając auto od znajomego czy krewnego, często nie pamiętamy, by sprawdzić, czy posiada ono aktywną polisę OC. Zakładamy, że ubezpieczenie pojazdu jest rzeczą tak oczywistą, że nie ma sensu o to pytać. Niestety zdarzają się sytuacje, w których właściciel pojazdu zapomniał lub celowo nie wykupił ubezpieczenia dla swojego samochodu.

Jeśli spowodujesz wypadek lub kolizję nie swoim autem, które nie ma ważnego OC, oprócz właściciela również Ty poniesiesz konsekwencje finansowe.

Zgodnie z art. 35 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych:

OC przypisane do auta chroni zatem od odpowiedzialności cywilnej również osobę prowadzącą auto, która nie jest właścicielem pojazdu.

Zobacz również: Co zrobić, gdy jesteś sprawcą kolizji drogowej?

Zasadniczym celem OC komunikacyjnego jest ochrona interesów osób poszkodowanych w zdarzeniach drogowych. Zakres oraz sumy ubezpieczenia są regulowane ustawowo i niezależne od tego, w jakim towarzystwie została zawarta polisa. Obowiązek wykupienia OC spoczywa na właścicielu zarejestrowanego pojazdu, jednak ochrona obejmuje odpowiedzialność cywilną każdego, kto kierował autem w momencie wyrządzenia szkody.

Oznacza to, że jazda nie swoim samochodem nie ma wpływu na wypłatę odszkodowania, jeżeli będziesz sprawcą kolizji. Nie ma znaczenia, że to nie Twoje auto. Gdy sprawca wypadku nie jest właścicielem pojazdu, poszkodowani otrzymają odszkodowanie.

Właściciel traci zniżki, jeśli zdarzenie spowodowała inna osoba kierująca dobrowolnie pożyczonym autem. Pamiętaj jednak, że jeśli spowodujesz wypadek nie swoim autem, Ty również będziesz mieć zaraportowaną szkodę w UFG. Kwestia kto traci zniżki – kierowca czy właściciel wynika bezpośrednio ze sposobu raportowania szkody, ponieważ w zgłoszeniu podaje się zarówno dane pojazdu, jak i sprawcy.

Historia szkodowości jest zasadniczym elementem wpływającym na wysokość zniżek. Przypisana jest do właściciela pojazdu i w sytuacji, gdy w bazie UFG zostanie odnotowana szkoda z jego polisy OC, co wpływa na zniżki, mimo że autem kierowała inna osoba. Kwestia szkody nie z mojej winy a zniżki jest zatem niekorzystna finansowo dla właściciela, który za kolejną polisę zapłaci więcej. Utrata zniżek nie będzie miała miejsca, jeśli auto zostało skradzione. Warto również wcześniej rozważyć dokupienie ochrony zniżek OC i AC.

Ponieważ zniżki przypisane są do konta właściciela, a nie do konkretnego auta, kolizja jednym pojazdem powoduje utratę zniżek na wszystkie. Zatem czy po kolizji traci się zniżki na wszystkie samochody? Niestety tak. Jeśli posiadasz dwa auta i jedno pożyczysz znajomemu, który spowoduje wypadek, w przyszłości zapłacisz więcej za obie polisy, a nie tylko za tą przypisaną do użyczonego pojazdu.

Odzyskanie utraconych zniżek zajmuje trochę czasu. Często po roku bezszkodowej jazdy można odzyskać 10%, jednak nie jest to regułą. Na jak długo traci się zniżki po kolizji zależy często od wewnętrznych regulacji danego towarzystwa. Za jedną szkodę zniżki zazwyczaj są pomniejszane o 10-20%. 

Nawet jeśli kierujący pożyczonym pojazdem posiada własne auto i ma wykupioną polisę OC, w razie kolizji lub wypadku odszkodowanie jest wypłacane z OC pojazdu, którym poruszał się sprawca. Kwestię tę regulują przepisy. Jeśli jesteś uczestnikiem zdarzenia drogowego, pamiętaj o spisaniu oświadczenia sprawcy kolizji drogowej.

Zobacz również:Co zrobić, gdy jesteś poszkodowanym w kolizji?

Czy w sytuacji, gdy sprawca wypadku nie jest właścicielem pojazdu, Ty, jako właściciel, możesz ubiegać się o odszkodowanie od znajomego, który pożyczył od Ciebie samochód? Niestety nie ma przepisów, które nakazywałyby wypłacenie odszkodowania za straty związane np. z utratą zniżek czy naprawą auta. W tej sytuacji możesz liczyć tylko na dobrą wolę sprawcy wypadku, ewentualnie przed pożyczeniem auta podpisać z nim umowę użyczenia samochodu, uwzględniającą koszty związane z potencjalną utratą zniżek.

Podczas wypadku czy stłuczki samochodowej najczęściej dochodzi nie tylko do uszkodzeń poszkodowanego pojazdu, ale również uszkodzony zostaje samochód, którym poruszał się sprawca. Jeżeli jako właściciel pojazdu, którym została wyrządzona szkoda nie posiadasz Autocasco, to szkody w swoim samochodzie będziesz musiał pokryć z własnej kieszeni. Jeżeli znajomy, który Twoim samochodem wyrządził szkodę miga się od odpowiedzialności, możesz skierować sprawę do sądu z powództwa cywilnego.

Jak już zostało wspomniane, w sytuacji gdy sprawca wypadku nie jest właścicielem pojazdu, odszkodowanie zostanie wypłacone z OC właściciela. Jednak czy w każdym przypadku kierowca nie ponosi odpowiedzialności finansowej? Są pewne wyjątki.

Brak uprawnień do prowadzenia pojazdu jest jedną z przyczyn tzw. regresu ubezpieczeniowego. Oznacza to, że ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie, ale następnie wystąpi do sprawcy o zwrot całej kwoty.

Zobacz również: Stłuczka bez prawa jazdy – czy poszkodowani dostaną pieniądze z OC?

Podobnie dzieje się, gdy kierowca spowodował wypadek będąc pod wpływem alkoholu czy innych substancji odurzających. Poza odpowiedzialnością karną, sprawca musi liczyć się z tym, że zostanie obciążony kosztami odszkodowania.

Jeżeli spowodujesz wypadek lub kolizję nie swoim autem, które nie posiada ważnego OC, sprawy zaczynają się komplikować zarówno dla właściciela pojazdu, jak i dla kierowcy. W takiej sytuacji odszkodowanie poszkodowanemu wypłaci Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, po czym wystąpi do kierowcy i właściciela pojazdu o zwrot wypłaconego świadczenia – będzie mieć miejsce regres ubezpieczeniowy. Oznacza to, że wysokość wypłaconego odszkodowania będziecie musieli pokryć z własnej kieszeni.

Pożyczanie auta komuś z rodziny lub znajomym wiąże się z ryzykiem, które podejmuje zasadniczo właściciel. Utrata zniżek, koszty naprawy auta generują straty finansowe, a nie zawsze sprawca poczuwa się do ich współdzielenia czy pokrycia, co może skutkować dodatkowo pogorszeniem dotychczasowych relacji z tą osobą, a w skrajnych przypadkach procesem sądowym. Kierujący z kolei może narazić się na koszty odszkodowania, jeśli okaże się, że właściciel nie wykupił OC.

W niektórych sytuacjach ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie poszkodowanym, a następnie stosuje regres ubezpieczeniowy wobec sprawcy. Należą do nich:

Zastanawiasz się, gdzie kupić polisę OC, AC czy ubezpieczenie assistance? Czy zawczasu można zadbać ochronę zniżek? W kalkulatorze CUK porównasz oferty nawet 40 towarzystw ubezpieczeniowych. Sprawdź, ile możesz zaoszczędzić kupując ubezpieczenie samochodu online i jak zadbać o odpowiednią ochronę swoich finansów.